Een cerebrale trombectomie is een procedure die wordt uitgevoerd om een klonter (“trombus”) uit een hersenslagader te verwijderen bij patiënten met een acuut herseninfarct (beroerte). Deze behandeling wordt in België door interventieradiologen uitgevoerd en is de meest effectieve methode om de bloeddoorstroming in de hersenen snel te herstellen en hersenschade te beperken.
Een beroerte is een aandoening waarbij de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen plotseling wordt onderbroken. Dit kan worden veroorzaakt door een bloedstolsel dat een hersenslagader blokkeert (ischemische beroerte) of door een gescheurd bloedvat (hemorragische beroerte of hersenbloeding). Ongeveer 85% van de beroertes zijn ischemisch en kunnen in sommige gevallen behandeld worden met intraveneuze trombolyse, een product dat bloedklonters afbreekt, en/of mechanische trombectomie.
Het snel herkennen en behandelen van een beroerte is cruciaal. De meest voorkomende symptomen zijn een scheve mond, krachtverlies in een arm of been, en spraakproblemen. Sommige patiënten zijn comateus, verward of niet meer aanspreekbaar. Wanneer deze symptomen optreden, is het essentieel om onmiddellijk de hulpdiensten te bellen en de patiënt naar een ziekenhuis te brengen.
Bij aankomst in het ziekenhuis wordt een CT-scan uitgevoerd, zonder en met contrast ter beoordeling van de hersenen en de bloedvaten, en frequent ook met perfusiebeelden ter inschatting van de grootte van nog herstelbare hersenschade. Indien een groot bloedstolsel in een grote slagader (“large vessel occlusion”) wordt vastgesteld, en er nog voldoende redbaar hersenweefsel is, kan de patiënt in aanmerking komen voor een trombectomie. In België zijn er maar enkele gespecialiseerde centra die deze zorg mogen aanbieden, en patiënten met een grote bloedvatocclusie worden dus doorgaans overgebracht naar een gespecialiseerd tertiair stroke-centrum waar de procedure kan worden uitgevoerd.
Tijdens de trombectomie wordt een katheter via de lies of arm in een slagader ingebracht en naar de hersenslagader geleid waar het stolsel zich bevindt. Het stolsel wordt verwijderd met behulp van aspiratie (waarbij een zuigkatheter het stolsel opzuigt) of mechanische trombectomie met een stent-retriever (waarbij een klein metalen gaaswerkje het stolsel vangt en verwijderd wordt). Vaak worden beide technieken gecombineerd om de bloedtoevoer zo snel en volledig mogelijk te herstellen.
Het is cruciaal dat alle stappen in het proces naar deze procedure snel verlopen, elke verloren seconde betekent namelijk een toename van onomkeerbare hersenschade. De procedureduur zelf hangt voornamelijk af van de anatomie van de patiënt en de weerbarstigheid van de klonter. Na de ingreep wordt de patiënt nauwgezet opgevolgd op een beroerte-eenheid om het herstel en mogelijke complicaties te monitoren, dit zal in de meeste gevallen het centrum zijn waar de initiële spoedopvang gebeurde.
Een succesvolle trombectomie is de belangrijkste procedure om de kans op ernstige invaliditeit te verkleinen en de functionele uitkomst voor de patiënt verbeteren. Hiernaast is ook verdere behandeling noodzakelijk om het risico op nieuwe beroertes te verminderen. Dit omvat levenslange follow-up met bloeddrukcontrole, aanpassingen in levensstijl en het gebruik van bloedverdunners, en andere ingrepen afhankelijk van de onderliggende oorzaak van de beroerte.
Cerebrale trombectomie is een procedure die nog maar een vijftiental jaar wordt aangeboden in België. Het is een revolutionaire behandeling die het herstel en de kwaliteit van leven van patiënten met een groot bloedvatinfarct aanzienlijk verbetert. Een snelle herkenning van beroertesymptomen en een tijdige verwijzing naar een gespecialiseerd centrum zijn cruciaal voor het succes van de behandeling.